Fluorescerende mineralen
verzameling getrommelde stenen
Deze unieke collectie van negen getrommelde stenen opent een verborgen wereld van kleurrijke fluorescentie. Hier vind je mineralen die, wanneer ze worden blootgesteld aan ultraviolet licht, tot leven komen met een levendig palet van schitterende kleuren dat verzamelaars over de hele wereld fascineert.
UV-mineralen
UV-mineralen of fluorescerende mineralen zijn mineralen die fluorescentie vertonen wanneer ze bestraald worden met ultraviolet (UV) licht. De kleur die een mineraal uitstraalt hangt af van de chemische samenstelling en de aanwezigheid van activatoren (bijv. sporenelementen). De meest voorkomende UV-mineralen zijn calciet en fluoriet. Edelstenen zijn robijn, saffier, topaas en zirkoon. De laatste jaren zijn UV-mineralen erg populair geworden onder verzamelaars die gefascineerd zijn door het brede scala aan kleuren in het UV-spectrum.
Deze collectie bevat in totaal negen soorten fluorescerende mineralen: robijnzoïsiet, kunziet, lapis lazuli, sodaliet, roze aragoniet, gele fluoriet, agaat, yooperliet en groene fluoriet.


ROBIJNZOISIET
- Kenmerken: Robijn in zoisiet is een zeldzaam mineraal dat bestaat uit robijn die rood tot paars gekleurd is en in een diepgroene matrix van zoisiet groeit. Zoisiet is chemisch gezien een silicaat van calcium en aluminium en de groene kleur is te wijten aan een kleine bijmenging van chroomoxide. In robijn in zoisiet kan een sterke rode tot karmozijnrode fluorescentie worden waargenomen, die te wijten is aan het chroomgehalte (Cr) van het robijnkristalrooster. Dit effect is zeer uitgesproken en wordt vaak gebruikt om robijn van vervalsingen te onderscheiden. Groen zoisiet zelf fluoresceert meestal niet en kan onzuiverheden van vanadium of titanium bevatten die de fluorescentie dimmen.
- Voorval: Het wordt gewonnen uit twee afzettingen in Tanzania (Longido en Lossogonoi), maar deze zijn al grotendeels uitgeput, dus de prijs van kwaliteitsgrondstof stijgt voortdurend.

KUNZIET
- Kenmerken: Kunziet is een roze tot paarse variëteit van spodumeen, een mineraal uit de pyroxeengroep. Het werd genoemd naar de Amerikaanse mineraloog George F. Kunz, die het in 1902 beschreef. Kunziet komt voor in lithiumrijke pegmatieten. Het vertoont een sterk pleochroïsme, wat betekent dat het van kleur verandert wanneer het vanuit verschillende hoeken wordt bekeken, meestal van bijna kleurloos of lichtroze tot dieppaars. Dit optische fenomeen wordt veroorzaakt door lichtabsorptie. Kunziet kristalliseert vaak in grote zuilvormige kristallen en is een van de zeer waardevolle verzamelaarsspecimens in mineralogische tentoonstellingen over de hele wereld.
- Voorval: De mooiste en waardevolste exemplaren van kunziet komen uit Afghanistan, specifiek uit de regio Nuristan. Andere belangrijke vindplaatsen zijn Minas Gerais in Brazilië, Pakistan en Madagaskar.

LAPIS LAZULI
- Kenmerken: De naam lapis lazuli, vertaald als "blauwe steen", werd meer dan duizend jaar geleden bedacht door het Latijnse woord "lapis" (steen) te combineren met het Arabische woord "lazul" (blauw). Mineralogisch gezien is het een donkerblauw gemetamorfoseerd gesteente dat voornamelijk bestaat uit blauw lazuriet en sodaliet, met korrels grijswit calciet, goudkleurig pyriet en mica. Onder UV-licht kunnen we de oranje en rode fluorescentie waarnemen die sodaliet van deze mineralen afgeeft (meestal door microscopische insluitsels van zwavelanionen die de heldere oranje fluorescentie veroorzaken).
- Voorval: Tot de beroemdste en kwalitatief beste vindplaatsen, die al sinds de oudheid bekend zijn, behoort ongetwijfeld Afghanistan (regio Badakhshan). Dit is vooral te danken aan de diepblauwe kleur van het lazuriet en het lage aandeel calciet.

SODALIET
- Kenmerken: Sodaliet is een mineraal van de foïde groep dat natrium en aluminium bevat. Het is licht- tot donkerblauw of blauwgrijs, vaak met witte aders. In elk geval heeft het geen gebrek aan glans - glasachtig tot olieachtig. Het wordt meestal gevonden in combinatie met graniet, als het pure sodaliet van blauwe kleur is met korrels grijswitte veldspaat. Onder UV-licht kunnen we oranje en rode fluorescentie waarnemen, die wordt veroorzaakt door microscopische insluitsels van zwavelanionen die een heldere oranje fluorescentie produceren.
- Voorval: Het komt voor in sommige soorten stollingsgesteenten of veranderde gesteenten op veel plaatsen in de wereld. Namibië, Canada en Brazilië behoren tot de bekendste vindplaatsen. Onze steen komt uit China.

ROZE ARAGONIET
- Kenmerken: Qua chemische samenstelling is het calciumcarbonaat. Het is een zeer zacht materiaal, dus het moet alleen met de hand gepolijst worden - de hogere prijs van de stenen komt hiermee overeen. Aragoniet is gekleurd in typische tinten wit, groen, grijs, geelgroen, bruin en roze. Bij roze aragoniet overheersen zachtroze tinten, die het gevolg zijn van het verhoogde mangaangehalte. Roze aragoniet gloeit roze tot rood onder UV-licht, juist vanwege het verhoogde mangaangehalte, dat als fluorescentie-activator werkt onder UV-licht.
- Voorval: De bekendste vindplaatsen van roze aragoniet bevinden zich in Spanje, Pakistan, Marokko, Mexico en Peru. Onze steen komt uit Pakistan.

GELE FLUORIET
- Kenmerken: Gele fluoriet is een zeer breekbare en broze steen die uitzonderlijke zorg vereist. Vroeger werd gedacht dat de gele kleur werd veroorzaakt door een kleine toevoeging van ijzerverbindingen, maar nieuw onderzoek suggereert dat het te maken heeft met defecten in de kristalstructuur - deze veroorzaken gele, bruine of paarse tinten. Geel fluoriet heeft een breed kleurengamma onder UV-licht, van blauw tot blauwviolet tot geelachtig. Fluorescentieactiverende stoffen kunnen sporen van zeldzame aardmineralen zijn, soms uranium- of mangaanionen. Omgekeerd kan de aanwezigheid van ijzer de fluorescentie helemaal onderdrukken - daarom gloeien sommige fluorieten helemaal niet.
- Voorval: De bekendste landen voor geel fluoriet zijn Engeland, China, de Verenigde Staten en Duitsland. Ons materiaal komt uit China.

GRIJS AGAAT
- Kenmerken: Agaten zijn variëteiten van chalcedoon die worden gevormd door de geleidelijke afzetting van kiezelhoudende oplossingen in de holtes van het moedergesteente. Ze zijn meestal grijs van kleur en gebandeerd. Pure kwarts of chalcedoon fluoresceert zelf meestal niet. In deze agaat kan onder UV-licht een opvallende groene fluorescentie worden waargenomen - dit komt door de aanwezigheid van uraniumverbindingen en -ionen die tijdens de vorming vanuit de omgeving in de structuur terecht zijn gekomen. Soms kan de groene fluorescentie ook worden veroorzaakt door organische insluitsels, koolstofhoudende stoffen of andere zeldzame aardmineralen in sporenhoeveelheden.
- Voorval: Agaatafzettingen zijn er in overvloed over de hele wereld. De grootste en beroemdste vindplaatsen zijn Brazilië, Botswana en China, waar onze steen vandaan komt.

YOOPERLIET
- Kenmerken: Yooperliet is petrografisch gezien een sodalietrijk gesteente (syeniet). Syeniet is een stollingsgesteente dat, in tegenstelling tot graniet, geen kwarts bevat. Het wordt gevormd door het langzaam afkoelen en stollen van gesmolten magma diep onder het aardoppervlak. Sodaliet is een mineraal dat natriumaluminosilicaat met chloor vertegenwoordigt. Het vormt onregelmatige korrels en korrelige aggregaten met een blauwe kleur. Yooperliet gloeit helder geel of oranje onder UV-licht door zijn sodalietgehalte. Bij daglicht verschijnt het als een onopvallende grijze steen.
- Voorval: Yooperlite werd in 2017 ontdekt aan de oevers van Lake Michigan en kreeg meteen veel aandacht onder verzamelaars. Naast Lake Michigan zijn er nieuwe afzettingen ontdekt in verschillende Chinese provincies, waar ons materiaal ook vandaan komt.

GROENE FLUORIET
- Kenmerken: Groene fluoriet is een zeer breekbare en broze steen, dus de stenen worden uitsluitend met de hand geslepen en gepolijst. Vroeger werd gedacht dat de groene kleur werd veroorzaakt door een kleine bijmenging van micro-inclusies of sporenelementen, maar nieuw onderzoek suggereert dat de groene kleur te maken heeft met defecten in de kristalstructuur. Groen fluoriet kan blauw tot blauwviolet worden onder UV-licht. De activatoren van fluorescentie kunnen sporen van zeldzame aardmineralen zijn, soms ook uranium- of mangaanionen. Omgekeerd kan de aanwezigheid van ijzer fluorescentie volledig onderdrukken - daarom gloeien sommige fluorieten helemaal niet.
- Voorval: De bekendste landen met groene fluoriet zijn China, de Verenigde Staten, Namibië en Engeland. Onze steen komt uit China.

